Chuyên sâu · Nhân vật · Có spoiler (đến hết truyện)
Naruto Uzumaki thường được nhớ là cậu bé không bao giờ bỏ cuộc, nhưng theo OtaHub, thứ giữ cậu đi qua 700 chương là mong muốn được công nhận. Cả làng Konoha tránh mặt cậu, nên cậu chỉ muốn được gọi đúng tên mình. Làm Hokage, người đứng đầu làng, là cách cậu nghĩ ra để đòi điều đó.
Vài mốc cho người chưa theo kịp, theo Wikipedia: Naruto của Masashi Kishimoto đăng trên tạp chí Weekly Shonen Jump từ 21/9/1999 đến 10/11/2014, gồm 700 chương trong 72 tập và hơn 250 triệu bản lưu hành. Truyện kể về Naruto, một cậu bé ninja của làng Konoha, muốn trở thành Hokage. Bài bàn đến hết arc Pain (một đoạn truyện dài về kẻ thù tên Pain) và cái kết, nên có spoiler.
Naruto là ai, và vì sao cậu không được viết thành thiên tài?
Naruto học chậm hơn bạn cùng lớp. Cậu trượt hai kỳ thi tốt nghiệp trước khi truyện mở màn. Ngay tập đầu, cậu lại hỏng bài thi phân thân, rồi mới tìm được đường khác để qua. Trong phần lớn bản Naruto gốc, cậu cũng đi sau Sasuke, người bạn cùng đội giỏi hơn hẳn.
Đó không phải sơ suất của tác giả. Theo Wikipedia, Kishimoto cố ý muốn Naruto “đơn giản và ngốc nghếch”. Ông còn kể mình thấy Krillin, bạn của Goku trong Dragon Ball, hấp dẫn hơn Goku vì giống người thật hơn.
Wikipedia ghi lại ý đồ của ông là tạo ra một đứa trẻ ngây thơ nhưng có mặt tối bắt nguồn từ quá khứ khắc nghiệt, vậy mà lúc nào cũng lạc quan. Ông cũng cho rằng chính những mất mát khiến độc giả đồng cảm với Naruto, và ông muốn cậu không phải cảm thấy bị đánh bại thêm lần nào nữa. Theo OtaHub, ý cuối là chìa khóa: Naruto không được dựng nên để thắng mọi thứ, mà để thôi thua trong chuyện quan trọng nhất với cậu.
Vì sao cả làng Konoha tránh mặt Naruto?
Trước khi người đọc biết Naruto là ai, dân làng đã quyết định cậu là gì. Với họ, cậu là cái bóng của Cửu Vĩ, con quái thú từng tàn phá làng đúng đêm cậu chào đời. Cậu mang nó trong người, và người như vậy gọi là Jinchuriki. Trẻ con bị cấm chơi cùng cậu, người lớn thì thầm sau lưng. Không ai giải thích cho một đứa bé chưa hiểu “Jinchuriki” là gì.
Đây là kiểu cô lập đến từ việc cậu là ai ngay từ lúc sinh ra, không phải từ việc cậu đã làm gì. Đó là thứ không ai được chọn.
Vì vậy Iruka quan trọng hơn vẻ ngoài của một thầy giáo. Ông là người lớn đầu tiên nhìn Naruto như chính Naruto, không như con quái vật bên trong. Bạn có thể đọc những trò quậy phá của Naruto thời nhỏ là cách xin được nhìn, vì bị mắng vẫn hơn bị bỏ qua.
Theo OtaHub, đó cũng là lý do giấc mơ Hokage nặng về cảm xúc. Với Naruto, chức danh ấy là cách duy nhất cậu nghĩ ra để buộc chính những người từng quay lưng phải ngẩng lên nhìn mình. Wikipedia còn ghi rằng khát khao thành ninja của Naruto dựa trên tham vọng thành công của Kishimoto với tư cách một họa sĩ manga.
Đội Bảy và Gaara dạy Naruto điều gì?
Đội Bảy gồm Naruto, Sasuke, Sakura và thầy Kakashi. Đây là tập thể đầu tiên cậu thực sự thuộc về, dù ba đứa trẻ ban đầu chẳng ăn ý với nhau. Kakashi để lại cho học trò một nguyên tắc trở thành tôn chỉ của cả bộ truyện, rằng người phá luật bị coi là rác rưởi, nhưng người bỏ rơi đồng đội còn tệ hơn.
Nguyên tắc ấy giải thích hành vi mà người đọc thường thấy khó chịu. Naruto bám theo Sasuke suốt hàng chục tập, kể cả khi Sasuke rời làng, quay lưng và nhiều lần tìm cách giết cậu. Với một đứa trẻ từng không có ai, một mối quan hệ đã có ý nghĩa thì không thể vứt đi chỉ vì nó trở nên khó. Đó là nhận định của OtaHub. Điều nguồn xác nhận chỉ là Naruto nhất quán với niềm tin ấy suốt truyện.
Phép thử đầu tiên của niềm tin đó là Gaara. Trong cuộc xâm lược kỳ thi Chunin (kỳ thi thăng cấp ninja), Naruto đối đầu Gaara, một Jinchuriki khác bị chính làng mình ruồng bỏ. Naruto thắng trận đó. Nhưng theo Wikipedia, thứ làm Gaara đổi thay là khi cậu ta nhận ra Naruto cũng là Jinchuriki giống mình, và quan điểm của cậu ta thay đổi từ đó.
Chi tiết này dễ bị tóm tắt lệch, vì Gaara đổi thay sau khi bị đánh bại và gặp người cùng cảnh ngộ chứ không phải khi chưa thua. Gaara cho thấy mô hình sẽ lặp lại. Naruto không thắng bằng một chiêu mạnh hơn mà thắng khi cho đối phương thấy họ không đơn độc.
Arc Pain: ngôi làng nhìn lại Naruto ra sao?
Mô hình ấy lên đến đỉnh ở arc Pain, nơi nó gặp một đối thủ không thể nói chuyện nhẹ nhàng. Theo danh sách tập truyện của Wikipedia, mạch truyện quanh arc này trải từ tankōbon (tập truyện in) số 41 đến 48, từ “Jiraiya’s Decision” đến “The Cheering Village”.
Jiraiya là người thầy có ảnh hưởng nhất với Naruto. Ông chết khi giao chiến với Pain, sau khi kịp gửi về làng thông tin về các Lục Đạo của hắn. Naruto sau đó đến núi Myoboku học tiên thuật (Sage Mode) dưới sự dẫn dắt của Fukasaku. Chi tiết này dễ bị nhớ nhầm, vì người huấn luyện cậu là Fukasaku, còn Jiraiya chỉ để lại thông điệp dẫn Fukasaku đến với Naruto.
Khi Pain phá nát Konoha, Naruto trở lại và đối đầu hắn. Thay vì trả thù, cậu dừng lại nghe lý do của Nagato, người từng là học trò của chính Jiraiya và đã đi đến chỗ tin vào bạo lực. Theo các nguồn, nghe Naruto, Nagato nhớ lại niềm tin ngày trước của thầy mình. Hắn đặt niềm tin vào Naruto và dùng Rinne Tensei, thuật hồi sinh, để cứu sống những người hắn đã giết ở Konoha, đổi bằng mạng sống của mình.
Hãy để ý thứ tự tên tập: tankōbon 47 là “The Seal Destroyed”, còn tankōbon 48 là “The Cheering Village”, tức ngôi làng reo hò. Tựa tập ấy gợi rằng Konoha đổi thái độ với Naruto sau khi cậu chọn đồng cảm thay vì trả thù. Theo OtaHub, sự công nhận ở đây đến trước chức danh Hokage rất lâu, và nó đến vì cách cậu hành xử chứ không vì sức mạnh.
Làm Hokage có ý nghĩa gì với Naruto, và vì sao người ta vẫn yêu cậu?
Lời tuyên bố “tôi sẽ thành Hokage” ở những chương đầu gần như luôn nhận về tiếng cười. Con đường đến đó kéo dài gần như toàn bộ truyện, qua vô số trận suýt mất mạng và nhiều lần bị chính đồng đội nghi ngờ khả năng.
Khi Naruto thành Thất Đại Hokage (Hokage đời thứ bảy), đó không phải một cú ngoặt. Với một nhân vật mà động cơ là được nhìn nhận, chức danh ấy là lúc cả làng công khai đồng ý với điều họ đã thừa nhận từ arc Pain. Wikipedia ghi rằng Naruto lập gia đình và có hai con, Boruto và Himawari, và Boruto sau đó tiếp quản mạch truyện.
Còn vì sao nhân vật này vẫn được yêu? Ramsey Isler của IGN nhận xét sức bền không lay chuyển là điểm mạnh nhất của Naruto, thứ làm câu chuyện hấp dẫn. Carl Kimlinger của Anime News Network khen sự lạc quan của cậu dù bị cô lập nặng nề. Nhiều học giả coi hành trình của Naruto là một ví dụ của kiểu truyện trưởng thành. Kishimoto nói rằng chính cái vẻ đần độn của Naruto làm cậu có sức hút.
Tất cả cùng chỉ về một điều là người ta thấy mình trong một nhân vật thiếu hoàn hảo, bốc đồng, học chậm và thất bại nhiều lần trước khi làm được. Đó không phải bài học đạo đức đóng gói sẵn, mà là một hành trình dễ đồng cảm.
Góc nhìn khác
Luận điểm “Naruto là chuyện đòi được công nhận” không phải ai cũng chịu. Christina Carpenter của T.H.E.M. Anime Reviews cho rằng mẫu nhân vật này đã xuất hiện trong nhiều anime và manga trước đó. Giáo sư Yukari Fujimoto của Đại học Meiji coi chính Naruto là điểm yếu của bộ truyện. Lawrence Rubin lưu ý rằng dù lạc quan, Naruto có lúc thể hiện thái độ hung hãn trong xung đột căng thẳng. Cậu cũng dựa vào chakra của Kurama cho những trận vượt khả năng, và điều đó có thể gây nguy hiểm cho đồng đội.
OtaHub thêm hai điểm. Thứ nhất, mô hình “thấu hiểu để thắng” thuyết phục ở Gaara và Nagato vì được chuẩn bị bằng nhiều chương. Nhưng khi lặp lại với những kẻ thù ít đất diễn hơn, nó dễ trở thành công thức. Thứ hai, việc Nagato hồi sinh dân làng làm cái giá của arc nhẹ đi: những cái chết quan trọng trước đó không được hoàn lại, và người đọc có thể thấy phần kết quá ngọt. Hai điểm này không phủ luận điểm chính, nhưng cho thấy nó hợp với vài arc hơn các arc khác.
Tóm lại
Theo OtaHub, Naruto Uzumaki bền không phải vì cậu mạnh hay kiên trì hơn các nhân vật shonen khác, mà vì hướng đi của sự cố chấp ấy: cậu không cố thắng ai, cậu cố để được nhìn nhận và biến người từng coi mình là quái vật thành đồng minh. Bài đã chứng minh được điều này qua Iruka, Đội Bảy, Gaara và arc Pain. Điều chưa chứng minh được là mô hình ấy bền với mọi arc, và các phản biện ở trên cho thấy nó có điểm mòn. Đây cũng là lý do bộ truyện còn được kể lại: những người từng bị bỏ ngoài lề dễ nhận ra mình trong đó.
Nguồn tham khảo: Wikipedia: Naruto Uzumaki; Wikipedia: Naruto; Wikipedia: danh sách tập truyện Naruto Phần II; Wikipedia: Jiraiya; Wikipedia: danh sách nhân vật Naruto; MyAnimeList: Nagato.
