Chuyên sâu · Nhân vật · Có spoiler đến hết Golden Age
Bài phân tích tập trung vào Golden Age của Berserk, với các cảnh đối chiếu từ anime The Golden Age Arc – Memorial Edition (2022).
Điều khiến sự phản bội của Griffith đau đớn là Đoàn quân Diều Hâu đã có những lý do rất thật để tin anh. Họ từng cùng chiến đấu, cùng giành chiến thắng và liều mạng cứu người thủ lĩnh sa cơ. Griffith hiểu rõ những tình cảm ấy, nhưng tại Đại Hiến Tế, anh vẫn đặt giấc mơ của mình cao hơn quyền sống của họ.
Để hiểu lựa chọn đó, cần nhìn lại cách anh yêu quý, dẫn dắt và muốn giữ những người bên cạnh.
Sức hút của Griffith đến từ những gì anh thực sự làm được
Vẻ ngoài thanh tú và phong thái điềm tĩnh giúp Griffith nổi bật, nhưng tài cầm quân mới khiến người khác đặt sinh mạng vào tay anh. Dưới sự dẫn dắt của Griffith, một đoàn lính đánh thuê có thể bước vào quân đội Midland và trở thành những người hùng sau chiến thắng tại Doldrey. Với các binh sĩ vốn sống nhờ từng trận đánh, đó là thay đổi cụ thể về địa vị và tương lai.
Giấc mơ có một vương quốc riêng vì thế không còn chỉ là lời nói của một người đầy tham vọng. Thành công của cả đoàn khiến mục tiêu ấy trở nên có thể hình dung được. Những người đi theo Griffith thấy mình có một chỗ trong hành trình chung, còn khán giả hiểu vì sao lòng trung thành của họ bền bỉ đến vậy.
Tình cảm Griffith dành cho đồng đội cũng không thể bị gạt bỏ chỉ vì biết trước cái kết. Khi Guts gặp nguy hiểm trong trận đối đầu Zodd, Griffith đã lao vào cứu anh. Chi tiết ấy khiến cách đọc “Griffith chưa từng quan tâm đến ai” trở nên quá đơn giản. Vấn đề đáng bàn hơn là anh quan tâm đến người khác đến mức nào, và điều gì xảy ra khi mong muốn của họ không còn phục vụ con đường anh đã chọn.
Griffith muốn một người bạn ngang hàng nhưng không muốn Guts rời đi
Trong cuộc trò chuyện với Charlotte, Griffith mô tả người bạn đúng nghĩa là một người tự quyết định lý do sống, có mục tiêu của riêng mình và có thể đứng ngang hàng với anh. Guts nghe được những lời ấy rồi nhìn lại vị trí của bản thân. Dù đã chiến đấu bên Griffith nhiều năm, anh nhận ra việc chỉ sống trong giấc mơ của người khác chưa đủ để trở thành người bạn mà Griffith nói tới.
Quyết định ra đi của Guts có thể được hiểu từ mong muốn ấy. Anh không trở thành kẻ thù hay tìm cách phá hoại đoàn quân. Anh muốn tìm một con đường riêng, cũng là cách để có thể trở lại trước mặt Griffith với tư cách một người ngang hàng. Nhưng lúc Guts thực sự làm điều đó, Griffith lại dùng kiếm để ngăn cản.
Trận đấu ấy đặt quan niệm tình bạn của Griffith trước một phép thử mà anh không vượt qua. Người có giấc mơ riêng được anh ngưỡng mộ trong lời nói, nhưng Guts với một lựa chọn độc lập lại trở thành điều anh không chấp nhận. Có thể Griffith chưa hiểu hết Guts quan trọng với mình đến đâu cho tới khi mất anh. Tuy vậy, tình cảm mãnh liệt không cho Griffith quyền quyết định Guts phải ở lại.
Khi không còn có thể trở về làm người thủ lĩnh cũ
Sau khi thua Guts và không ngăn được anh ra đi, Griffith tìm đến Charlotte. Cuộc gặp dẫn đến việc anh bị bắt, còn sự tra tấn kéo dài hủy hoại cơ thể và khả năng tiếp tục cầm quân. Đến lúc đồng đội giải cứu được Griffith, họ vẫn muốn đưa anh trở về, nhưng giấc mơ anh từng theo đuổi đã trở nên xa vời.
Sự chăm sóc của Guts và Casca lúc này lại khiến Griffith đau đớn. Trước kia anh là người dẫn đường, bảo vệ và quyết định tương lai cho người khác. Nay anh cần chính họ nâng đỡ. Có thể đọc phản ứng ấy như nỗi sợ phải sống trong một mối quan hệ không còn đặt mình ở vị trí trung tâm. Điều Griffith đánh mất không chỉ là cơ hội có vương quốc, mà còn là cách anh từng nhìn nhận giá trị của bản thân.
Đại Hiến Tế biến lòng trung thành thành cái giá phải trả
God Hand xuất hiện đúng lúc Griffith tuyệt vọng nhất và đưa giấc mơ vương quốc trở lại trước mắt anh. Cách thuyết phục gắn tương lai ấy với những người đã chết trên đường đi, khiến việc dừng lại mang dáng vẻ một sự phản bội những hy sinh trước đó. Anh được dẫn tới ý nghĩ rằng phải tiếp tục bằng bất cứ giá nào.
Đó là một lý lẽ nguy hiểm. Những cái chết đã xảy ra không tạo cho Griffith quyền lấy thêm mạng sống của người đang ở bên mình. Đoàn quân Diều Hâu vừa cứu anh khỏi ngục tối. Họ vẫn coi Griffith là người đáng để bảo vệ ngay cả khi anh không còn khả năng đưa họ đến chiến thắng.
Griffith cuối cùng chấp nhận hiến tế chính những con người ấy để tái sinh thành Femto. Bước ngoặt này làm lộ ra giới hạn tàn nhẫn trong mối quan hệ giữa anh và đồng đội. Lòng trung thành từng được đáp lại bằng chiến thắng, sự che chở và lời hứa về tương lai. Khi không còn những điều đó, Griffith chọn tiếp tục giấc mơ bằng sinh mạng của người đã tin mình.
Đoàn quân Diều Hâu tự nguyện chiến đấu vì giấc mơ của Griffith, nhưng họ chưa bao giờ đồng ý trở thành vật hiến tế cho anh. Trên chiến trường, họ cùng anh đối diện nguy hiểm. Trong cuộc hiến tế, họ bị người mình tin tưởng tước đi quyền lựa chọn để đổi lấy sự tái sinh cho riêng anh.
Casca là người bị phản bội với cuộc đời của chính mình
Nếu chỉ nhìn mọi chuyện qua Griffith và Guts, rất dễ bỏ quên Casca đã làm gì để giữ đoàn quân tồn tại. Trong thời gian Griffith bị giam, cô phải đứng ra dẫn dắt những người đang bị truy đuổi. Khi có cơ hội cứu anh, cô tiếp tục tham gia cuộc giải cứu và chăm sóc người thủ lĩnh sau khi đưa anh ra ngoài.
Những hành động ấy cho thấy Casca có trách nhiệm và tình cảm riêng với cả đoàn. Việc Femto thực hiện hành vi bạo lực tình dục với cô trong Đại Hiến Tế là sự xâm hại đối với chính Casca. Cảnh đó còn buộc Guts chứng kiến, nhưng nỗi đau của cô không thể bị rút gọn thành phương tiện để giải thích sự thù hận giữa hai người đàn ông. Phân tích Griffith cũng cần nhìn vào những cuộc đời anh đã hủy hoại, thay vì chỉ dừng ở điều anh cảm thấy mất mát.
Góc nhìn khác: Sự tuyệt vọng giải thích lựa chọn của Griffith đến đâu?
Một cách nhìn công bằng phải thừa nhận Griffith bị đẩy vào tình thế khủng khiếp. Cơ thể bị hủy hoại, tương lai sụp đổ và God Hand chủ động khai thác đúng giấc mơ anh không thể từ bỏ. Đặt anh vào trạng thái ấy rồi xem lựa chọn như một phép tính tỉnh táo thông thường sẽ làm mất phần bi kịch mà câu chuyện đã xây dựng.
Tuy nhiên, chính những tình cảm từng có với đồng đội khiến quyết định hiến tế mang sức nặng. Nếu họ chưa từng quan trọng, sự đánh đổi cũng không còn đau đớn như vậy. Griffith vừa là người bị tổn thương, vừa là người đồng ý để những người đã cứu mình phải trả giá. Câu chuyện cho phép nhìn thấy cả hai điều, mà không buộc khán giả phải coi hoàn cảnh của anh là lời bào chữa.
Kết luận: Cái giá của giấc mơ Griffith
Mâu thuẫn của Griffith vì thế không nằm ở việc anh có một giấc mơ quá lớn. Nó nằm ở cách anh đối xử với người khác khi giấc mơ ấy không còn đạt được bằng con đường cũ. Anh từng cứu Guts khỏi hiểm nguy, nhưng không chịu chấp nhận Guts tự chọn cuộc đời. Anh từng đưa đoàn quân tới vinh quang, rồi lại chọn sinh mạng của họ để tiếp tục đi lên.
Golden Age khiến sự phản bội ấy khó quên bởi người bị hiến tế vẫn muốn cứu Griffith ngay cả khi anh đã mất mọi hào quang. Họ sẵn lòng ở bên người thủ lĩnh không còn chiến thắng, còn Griffith lại không chấp nhận một tương lai mà mình phải sống thiếu giấc mơ vương quốc. Cái giá cuối cùng không do anh gánh một mình, mà rơi xuống những người đã không bỏ rơi anh.
Nguồn tham khảo: Berserk Official Portal, Memorial Edition 8, Memorial Edition 11, Memorial Edition 12, Memorial Edition 13.
Ảnh: Berserk / BERSERK FILM PARTNERS. Ảnh bìa từ tranh quảng bá chính thức Memorial Edition.
