Tên gọi khác
Laputa: Lâu Đài Trên Không (Castle in the Sky) là phim hoạt hình dài 124 phút do Hayao Miyazaki viết kịch bản và đạo diễn, ra rạp Nhật ngày 2/8/1986. Đây là phim đầu tiên do Studio Ghibli làm. Phim kể chuyện hai đứa trẻ đi tìm một hòn đảo bay huyền thoại, và được xem là mẫu mực của dòng phiêu lưu steampunk.
Tổng quan
Bối cảnh là một thế giới giống châu Âu thế kỷ 19, nơi máy bay và khí cầu đã đi lại trên trời. Sheeta là cô bé mồ côi, đeo một sợi dây chuyền gắn viên pha lê. Cô bị đặc vụ chính phủ tên Muska bắt đi trên một chiếc khí cầu.
Trên đường, băng không tặc của bà Dola tấn công con tàu để cướp viên pha lê. Sheeta rơi xuống khỏi tàu, nhưng phép màu từ viên đá giúp cô rơi chậm lại. Cậu bé Pazu, thợ máy ở một thị trấn khai mỏ, đỡ được cô và đưa về nhà.
Pazu từ lâu muốn tìm Laputa, hòn đảo bay huyền thoại mà ít người tin là có thật. Viên pha lê của Sheeta là manh mối đầu tiên. Quân đội, đặc vụ và không tặc đều muốn có nó, nên hai đứa trẻ phải chạy trốn và tự lần theo con đường lên trời.
Điểm nổi bật
Phim đầu tiên của Ghibli
Studio Ghibli mở ngày 15/6/1985, và Laputa là phim hoạt hình đầu tiên hãng làm. Phim ra rạp ngày 2/8/1986, do Isao Takahata sản xuất.
Vẽ tay từng khung hình
Theo Wikipedia, phim dùng ít nhất 69.262 bức vẽ cel và hơn 300 sắc màu, so với khoảng 250 màu ở Nausicaä. Máy bay, thị trấn mỏ và lâu đài đều tả rất kỹ.
Nhạc của Joe Hisaishi
Bản nhạc gốc cho Nhật có đoạn chủ đề dựa trên dãy bốn nốt đi xuống. Bản dub Disney năm 2003 dùng bản nhạc viết lại dài khoảng 90 phút, do Seattle Symphony chơi.
Cảm hứng từ xứ Wales
Miyazaki đi khảo sát xứ Wales năm 1984 và tháng 5/1985, thấy cảnh sau đợt đình công thợ mỏ. Mỏ Big Pit và lâu đài Cardiff ảnh hưởng đến cách dựng thị trấn trong phim.
Ảnh hưởng đến nhiều tác phẩm
Wikipedia ghi nhận phim truyền cảm hứng cho Minecraft (2011), WALL-E (2008) và Nadia: The Secret of Blue Water của Hideaki Anno. Đội của John Lasseter cũng xem lại một cảnh giải cứu khi làm A Bug's Life.
Nhân vật
Sheeta
Nhân vật chínhCô bé mồ côi, giữ viên pha lê mà nhiều phe muốn có. Cô điềm tĩnh nhưng không yếu đuối, là người kéo câu chuyện đi về phía Laputa.
Pazu
Nhân vật chínhThợ máy trẻ ở thị trấn mỏ, luôn mơ tìm thấy hòn đảo bay. Lồng tiếng Nhật do Mayumi Tanaka đảm nhận. Cậu quyết đoán và dám hành động vì Sheeta.
Muska
Đặc vụ chính phủNgười đuổi theo Sheeta ngay từ đầu phim vì viên pha lê. Lồng tiếng Nhật do Minori Terada, bản Disney năm 2003 là Mark Hamill.
Dola
Thủ lĩnh không tặcBà trùm của băng cướp trên không, cũng muốn có viên pha lê. Lồng tiếng Nhật do Kotoe Hatsui, bản Disney là Cloris Leachman.
Uncle Pom
Thợ mỏÔng thợ mỏ lớn tuổi ở thị trấn của Pazu, người cho hai đứa trẻ biết về loại khoáng chất phát sáng aetherium. Lồng tiếng Nhật do Fujio Tokita.
Bắt đầu từ đâu
Bạn chỉ cần xem đúng bộ phim này, vì câu chuyện trọn vẹn trong 124 phút và không cần kiến thức nền. Nếu có thể, hãy chọn bản lồng tiếng Nhật hoặc bản chiếu lại trên màn ảnh rộng để nghe nhạc Hisaishi và thấy tranh vẽ tay rõ nhất.
Hợp với ai
Hợp với bạn nếu
- Người chưa từng xem phim Ghibli và muốn bắt đầu bằng một phim phiêu lưu trọn vẹn, không cần xem trước gì.
- Người thích steampunk, máy bay lạ, thị trấn mỏ và những cuộc rượt đuổi dàn dựng theo kiểu phim phiêu lưu cổ điển.
- Người xem phim cùng con trẻ, vì câu chuyện dễ theo và có nhân vật chính là hai đứa trẻ.
- Người thích nhạc phim của Joe Hisaishi và muốn nghe một trong những bản nhạc sớm nhất gắn với Ghibli.
Có thể không hợp nếu
- Người chỉ muốn cốt truyện sâu về chính trị hoặc chiến tranh, vì phim ưu tiên nhịp phiêu lưu và không khí.
- Người không thích tranh vẽ tay theo phong cách thập niên 1980, vì hình ảnh khác với anime hiện đại.
- Người cần các nhân vật phụ nhiều tầng, vì phim 124 phút tập trung chủ yếu vào hai nhân vật chính.
Mốc thời gian
- 12/1984Miyazaki hoàn thành đề xuất gốc có tên Young Boy Pazu.
- 15/6/1985Studio Ghibli mở cửa, là công ty con của Tokuma Shoten.
- 2/8/1986Laputa ra rạp Nhật Bản do Toei phát hành, sau 14 ngày chiếu thu khoảng 1,16 tỷ yên theo Wikipedia.
- 1987Phim giành hạng nhất hạng mục Best Title tại giải Anime Grand Prix.
- 1989Bản lồng tiếng Anh đầu tiên được Streamline Pictures phát hành giới hạn ở Bắc Mỹ.
- 15/4/2003Bản lồng tiếng Disney ra đĩa DVD ở Bắc Mỹ, đổi tên thành Laputa: Lâu Đài Trên Không.
- 2020Netflix có danh mục Studio Ghibli, bản Nhật và bản Disney năm 2003 đều có thể xem trực tuyến.
- 1/6/2023Phim ra rạp Trung Quốc và thu 76 triệu NDT (khoảng 10,7 triệu USD) trong tuần đầu.
Hỏi đáp nhanh
Laputa: Lâu Đài Trên Không ra mắt năm nào?
Phim ra rạp Nhật Bản ngày 2/8/1986, do Toei phát hành, theo trang chính thức của Studio Ghibli và Wikipedia. Hayao Miyazaki viết kịch bản và đạo diễn, Isao Takahata sản xuất.
Laputa: Lâu Đài Trên Không dài bao nhiêu phút?
Khoảng 124 phút, tức hơn hai tiếng, theo cả Wikipedia và trang chính thức của Studio Ghibli. MyAnimeList ghi 2 giờ 4 phút.
Laputa có phải phim đầu tiên của Studio Ghibli không?
Có, nếu tính phim do chính hãng làm. Studio Ghibli mở ngày 15/6/1985 và Laputa là phim hoạt hình đầu tiên hãng thực hiện. Nausicaä ra trước, nhưng làm trước khi hãng thành lập.
Laputa nghĩa là gì và lấy từ đâu?
Tên Laputa vốn là hòn đảo bay trong Gulliver's Travels (1726) của Jonathan Swift. Miyazaki nói ông không biết ý nghĩa của từ này lúc làm phim và chỉ biết sau đó.
Laputa: Lâu Đài Trên Không được đánh giá thế nào?
Rotten Tomatoes ghi 96% trong 28 đánh giá tích cực, trung bình 7,6/10, và Metacritic 78/100 từ 7 nhà phê bình, theo Wikipedia. MyAnimeList chấm 8,26 với hơn 545 nghìn thành viên.
Nguồn cho phần tổng quan: Wikipedia: Laputa: Lâu Đài Trên Không · Studio Ghibli: Tenkuu no Shiro Laputa · MyAnimeList: Tenkuu no Shiro Laputa
Giới thiệu
Lâu Đài Trên Không (Laputa: Laputa: Lâu Đài Trên Không) là phim điện ảnh đầu tiên Studio Ghibli sản xuất sau khi hãng được thành lập năm 1985, ra rạp Nhật Bản ngày 2/8/1986. Hayao Miyazaki viết kịch bản và đạo diễn, Isao Takahata giữ vai trò nhà sản xuất, Joe Hisaishi soạn nhạc. Câu chuyện bắt đầu khi cô bé Sheeta rơi từ trên trời xuống một thị trấn khai mỏ và được cậu bé Pazu cứu. Viên đá bí ẩn cô mang theo có liên hệ với Laputa, lâu đài bay huyền thoại, khiến cả quân đội lẫn một băng không tặc cùng truy đuổi hai đứa trẻ.
Nhận định của OtaHub
Sức hút của phim nằm ở thế giới được vẽ tay tỉ mỉ: những cỗ máy bay kỳ lạ, thị trấn mỏ bám vào vách núi, robot cổ đại và một lâu đài phủ cây xanh giữa tầng mây. Phong cách này thường được xếp vào dòng steampunk nhưng vẫn giữ chất thơ đặc trưng của Miyazaki. Các phân cảnh rượt đuổi trên đường ray và trên không được dàn dựng với nhịp độ của một phim phiêu lưu cổ điển, xen kẽ những khoảnh khắc lặng để hai nhân vật chính gắn bó với nhau.
Dưới lớp phiêu lưu, Laputa đặt con người, công nghệ và thiên nhiên vào cùng một câu hỏi: khi nắm trong tay một sức mạnh vượt quá khả năng kiểm soát, con người sẽ dùng nó để bảo vệ hay hủy diệt. Gần 40 năm sau, phim trở lại màn ảnh rộng Việt Nam từ ngày 25/9/2026 với thời lượng khoảng 124 phút, tạo cơ hội để khán giả trẻ lần đầu xem một tác phẩm đặt nền móng cho phong cách kể chuyện, hình ảnh và âm nhạc của Ghibli.
Kết luận
Lâu Đài Trên Không hợp với mọi lứa tuổi, từ trẻ em thích phiêu lưu đến người lớn muốn tìm lại một tác phẩm kinh điển. Với phần hình ảnh vẽ tay giàu chi tiết và âm nhạc của Joe Hisaishi, đợt chiếu lại là dịp hiếm để thưởng thức phim trên màn ảnh lớn. Người chưa từng xem phim Ghibli nào cũng có thể bắt đầu từ đây, vì câu chuyện trọn vẹn trong một phim và không cần kiến thức nền.


